Waarom staan de oren van mijn American Staffordshire Terrier pup rechtop?

Over rozenoren, kraakbeen, het plakken van oren en bijna veertig jaar (plak)-ervaring bij Old Hickory.

Wie een American Staffordshire Terrier pup in huis heeft, zal merken dat er tijdens de eerste maanden ontzettend veel verandert. Niet alleen het lichaam, de bespiering en het hoofd ontwikkelen zich, ook de oren kunnen van de ene op de andere dag een andere stand aannemen. De ene week heeft een pup twee prachtige rozenoren, een week later staat plotseling één oor rechtop. Soms zelfs beide oren. En wat misschien nog wel het meest opvallend is: de ene dag vallen de oren mooi, terwijl ze de volgende dag weer alle kanten op staan.

Ik krijg hier regelmatig vragen over, vooral van eigenaren die zich afvragen of de oren uiteindelijk nog goed zullen vallen en of het zin heeft om ze te plakken. In al die jaren heb ik heel wat pups zien opgroeien, heel wat oren geplakt en ook geleerd wanneer het plakken waarschijnlijk weinig zin meer heeft. En uiteraard ook veel visserslatijn aan mogen horen. Met dit artikel wil ik wat uitleg geven over de ontwikkeling van de oren, de verschillende manieren van plakken en vooral mijn eigen ervaringen hiermee.

Hoe horen de oren van een American Staffordshire Terrier eruit te zien?

Volgens de officiële rasstandaard van de American Staffordshire Terrier moeten de oren hoog aangezet zijn. Mogen gecoupeerd zijn, maar toch, het ongecoupeerde oor heeft de voorkeur! Bij natuurlijke, ongecoupeerde oren zijn twee verschillende oorstanden toegestaan: het rozenoor en het zogenaamde half-prick oor. Bij een rozenoor is het oor naar achteren en opzij gevouwen, waardoor een gedeelte van de binnenzijde zichtbaar wordt. Dit geeft de American Staffordshire Terrier natuurlijk zijn karakteristieke uitstraling. Bij een half-prick oor, oftewel een halfstaand oor, staat de onderzijde van het oor rechtop, terwijl de bovenste punt naar voren valt.

Beide oorstanden zijn volgens de rasstandaard correct. Er wordt dus geen voorkeur uitgesproken voor het rozenoor boven het halfstaande oor. Al moet ik zeggen dat het aantal honden dat ik heb gezien met een correct half-prick oor, op één hand te tellen is. Volledig hangende oren zijn volgens de rasstandaard ongewenst. Volledig rechtopstaande oren behoren evenmin tot de beschreven gewenste oorstanden.

Persoonlijk vind ik een mooi rozenoor bijzonder fraai bij de American Staffordshire Terrier. Het draagt naar mijn mening bij aan de juiste uitdrukking van het hoofd. En een gecoupeerd oor?! Het is dat het in de meeste landen niet meer toegestaan is, maar voor veel mensen heeft dit toch nog altijd de absolute voorkeur. De expressie is totaal anders en eerlijk gezegd ben ik van mening dat door het couperen de spieren op het hoofd op een andere manier gebruikt worden, waardoor de expressie toch anders is dan bij een ongecoupeerde hond. Maar laten we één ding vooropstellen: de stand van de oren, en of ze nou gecoupeerd zijn of ongecoupeerd, het zegt natuurlijk niets over het karakter of de gezondheid van de hond.

Waarom gaan de oren van een Amstaff pup plotseling rechtop staan?

De oren van een jonge American Staffordshire Terrier zijn nog volop in ontwikkeling. De oorschelp bestaat voornamelijk uit elastisch kraakbeen, bedekt met huid. Naarmate een pup groeit, veranderen de vorm, afmetingen en stevigheid van dat kraakbeen. Niet iedere pup heeft dezelfde oren, ook niet binnen hetzelfde nest. De ene pup heeft kleine, stevige oren met relatief dik kraakbeen. De andere pup heeft wat grotere, lichtere oren met soepel kraakbeen. En juist dat verschil speelt naar mijn ervaring een belangrijke rol wanneer we het over plakken hebben.

Een oor dat van nature al bijna als rozenoor valt en slechts een kleine ondersteuning nodig heeft, is een heel ander verhaal dan een klein, stevig oor dat volledig rechtop staat. Bij dat laatste zal ik veel eerder twijfelen of plakken überhaupt nog zin heeft. Daarom kijk ik nooit uitsluitend naar de leeftijd van de pup. Ik kijk vooral naar het oor zelf. Hoe groot is het oor? Hoe stevig is het kraakbeen? Waar zit de natuurlijke vouw? En hoeveel ondersteuning (lees “tapen”) is er eigenlijk nodig om het oor goed te laten vallen? Dat zijn voor mij belangrijke vragen voordat ik besluit of het zinvol is om te plakken.

De oren tijdens het wisselen van de tanden

Een periode waarin de oren nogal eens veranderen, is tijdens het wisselen van de tanden. Dit begint meestal rond de leeftijd van drie à vier maanden en is doorgaans rond zes tot zeven maanden grotendeels achter de rug. Juist in die periode zie je regelmatig dat de ene dag beide oren mooi liggen en de volgende dag plotseling één oor omhoog staat. Dit heeft mijns inziens ook te maken met de groei van de schedel.

Of het wisselen van de tanden rechtstreeks invloed heeft op de stand van de oren, is wetenschappelijk niet aangetoond. Wel valt deze periode samen met een fase waarin de pup lichamelijk volop in ontwikkeling is. Ik zou me bij een pup van vier of vijf maanden daarom niet onmiddellijk zorgen maken wanneer een oor plotseling omhoogkomt. Het betekent zeker niet automatisch dat die oorstand blijvend is.

Kun je de oren van een American Staffordshire Terrier plakken?

Ja, binnen de fokkerij wordt al jarenlang gebruikgemaakt van het plakken van oren. Het doel is om het oor gedurende de groei in de gewenste positie te ondersteunen, zodat het uiteindelijk zelfstandig als rozenoor gaat vallen. Of dat uiteindelijk ook lukt, hangt van verschillende factoren af.

In de loop der jaren heb ik veel verschillende oren gezien. Sommige waren relatief eenvoudig in de gewenste positie te krijgen, terwijl andere, ondanks langdurig plakken, toch weer rechtop gingen staan. Wat ik hierbij vooral belangrijk vind, is consequent zijn. Wanneer je besluit de oren te plakken, moet je dat vanaf het begin goed doen. Zorgvuldig, op de juiste manier en met regelmatige controle van de oorstand en de huid. Een oor dat telkens verkeerd wordt gefixeerd, heeft weinig aan al dat geplak.

Als de juiste tape goed en zorgvuldig wordt aangebracht, heeft de ervaring mij geleerd dat in negen van de tien gevallen deze tape kan blijven zitten totdat deze er vanzelf afvalt. Dit kan soms enkele weken zijn. Uiteraard is dit afhankelijk van de pup of de hond. Stel dat de hond een allergische reactie krijgt, dan dient men de tape er direct af te halen. Gelukkig heb ik dit zelf nog nooit hoeven meemaken. Maar nogmaals, dit is hoe IK het doe. En er zullen absoluut meerdere wegen zijn welke naar Rome leiden.

Tegelijkertijd heeft het geen zin om eindeloos door te gaan wanneer je merkt dat de vorm en stevigheid van het kraakbeen zich nauwelijks laten beïnvloeden. De kunst is eigenlijk om het individuele oor goed te kunnen beoordelen. En dat is iets wat je vooral door ervaring leert.

Verschillende technieken om de oren te plakken

In de loop der jaren heb ik verschillende manieren van plakken toegepast. Welke methode ik gebruik, hangt af van de natuurlijke stand van het oor, de grootte en de stevigheid van het kraakbeen. Zelf maak ik voor het gemak onderscheid tussen twee technieken.

1. Het gewone plakken

Bij deze methode wordt eerst de vouw binnen het oor gefixeerd en daarna het oor met tape rondom het oor in de gewenste positie vastgezet. Het doel is om de natuurlijke vouw zo te ondersteunen dat het oor mooi als rozenoor valt. Voor veel oren is deze relatief eenvoudige manier van plakken voldoende, zeker wanneer het oor al de neiging heeft om goed te vallen en slechts een kleine correctie nodig heeft.

2. Het zogenaamde helmplakken

Dit is een uitgebreidere manier van plakken, die ik zelf voor het gemak helmplakken noem. Men maakt eerst gebruik van optie 1: het oor wordt ‘gewoon’ geplakt, waarna vervolgens de uiteinden van beide oren onder de kin met elkaar worden verbonden. Op die manier ontstaat een uitgebreidere fixatie van het gehele oor, tot en met de aanzet.

Ik gebruik deze techniek in bepaalde gevallen wanneer de gewone manier van plakken onvoldoende ondersteuning geeft. Afhankelijk van hoe het oor van nature valt, gebruik ik één van beide technieken of een combinatie daarvan. Het is belangrijk om hierbij te benadrukken dat een dergelijke fixatie niet te strak mag zitten, geen drukplekken mag veroorzaken en de hond niet mag hinderen bij eten, drinken, ademhalen of normale bewegingen. Vooral een verbinding onder de kin vraagt extra voorzichtigheid en controle.

Ook wordt er soms geadviseerd om een klein contragewichtje, bijvoorbeeld in de vorm van een muntje, in de punt van het oor te plakken. Naar mijn overtuiging is dit volkomen zinloos en werkt het zelfs averechts. In 99 van de 100 gevallen is dat namelijk helemaal niet het gedeelte van het oor dat gefixeerd moet worden. Sterker nog, ik ben ervan overtuigd dat hierdoor juist bepaalde spieren aan de basis van het oor worden geactiveerd, met als gevolg dat het oor uiteindelijk vaak nog rechter omhoog komt te staan. Je bereikt er dus precies het tegenovergestelde mee van wat je eigenlijk wilt.

Het feit dat een bepaalde techniek bij de ene hond goed lijkt te werken, betekent niet dat deze voor iedere pup geschikt is. Het plakken van oren is geen exacte wetenschap. Er is weinig onderzoek naar de blijvende resultaten van deze technieken. Mijn ervaringen zijn dan ook voornamelijk gebaseerd op de honden die ik in de afgelopen jaren zelf heb gefokt en begeleid.

Tot welke leeftijd heeft het plakken van oren zin?

Dit is waarschijnlijk de vraag die mij het vaakst wordt gesteld. Er wordt nogal eens gezegd dat het plakken van oren na de leeftijd van zes maanden weinig zin meer heeft. Daar ben ik het op basis van mijn eigen ervaringen niet helemaal mee eens.

Ik heb American Staffordshire Terriers gehad waarbij ik de oren tot zelfs de leeftijd van één jaar heb geplakt en waarbij de oren uiteindelijk toch mooi als rozenoren zijn gaan vallen.

Dat wil natuurlijk niet zeggen dat dit bij iedere hond lukt. Maar nogmaals, consequent en goed tapen zijn een must! Het laat wel zien dat je niet zomaar een vaste leeftijd kunt noemen waarop plakken geen enkele zin meer heeft. Ik kijk liever naar de vorm en stevigheid van het kraakbeen. Een relatief groot en soepel oor dat met een heel kleine correctie al mooi als rozenoor valt, kan naar mijn mening ook op latere leeftijd nog een kans hebben.

Een klein oor met bijzonder stevig kraakbeen dat volledig rechtop staat, is een ander verhaal. Daar zal ik veel eerder geneigd zijn te zeggen dat verder plakken waarschijnlijk weinig oplevert. De leeftijd is dus belangrijk, maar zeker niet het enige waar ik naar kijk. Overigens is het niet wetenschappelijk vastgesteld dat langdurig plakken de reden was dat deze oren uiteindelijk goed zijn gaan vallen. Ook de natuurlijke ontwikkeling kan daarbij een rol hebben gespeeld. Het blijft daarom belangrijk om de verwachtingen realistisch te houden.

Maar nogmaals, consequent plakken: misschien wel het allerbelangrijkste!

Als er één ding is dat ik in al die jaren heb geleerd, dan is het dat je bij het plakken zorgvuldig en consequent moet werken. Consequent zijn betekent voor mij dus niet dat je zonder onderbreking moet blijven plakken. Het betekent dat je bewust kiest voor een methode en deze zorgvuldig toepast.

De eerste keer dat ik de oren van een pup tape, doe ik dat meestal laat op de avond, vlak voordat ze gaan slapen. Vaak speel ik eerst nog uitgebreid met ze, zodat ze moe zijn en na het plakken niet al te veel aandacht aan de tape besteden. Ze vallen dan meestal snel in slaap en de volgende ochtend zijn ze er vaak al helemaal aan gewend. Doe je het daarentegen ’s ochtends, wanneer ze net wakker zijn en vol energie zitten, dan willen ze nog weleens obsessief aan hun oren gaan krabben om de tape eraf te krijgen.

Ook zorg ik ervoor dat er nooit twee pups of honden samen zijn als één of beide honden de oren getapet hebben. Dit omdat de honden onderling vaak alles eraan doen om de tape er bij de ander vanaf te krijgen. Met alle gevolgen van dien.

Welke oren laten zich moeilijk corrigeren?

Dit vind ik persoonlijk misschien wel het interessantste onderdeel van het hele verhaal. Niet ieder oor is hetzelfde. Ik heb oren gezien die betrekkelijk groot waren, heel soepel aanvoelden en met nauwelijks enige ondersteuning prachtig als rozenoor vielen. Maar ik heb ook kleine, stevige oren gezien die van nature rechtop wilden staan en waarbij behoorlijk wat kracht nodig zou zijn om ze in een andere positie te krijgen.

In zo’n geval moet je je afvragen of plakken nog zinvol is. Een oor waarvan het kraakbeen al bijzonder stevig is en waarbij nauwelijks een natuurlijke vouw aanwezig is, zal zich doorgaans moeilijker laten beïnvloeden. Daarentegen kan een groot, licht oor met soepel kraakbeen, dat eigenlijk al bijna correct valt, naar mijn ervaring een gunstiger uitgangspunt hebben.

Ook de plaats van de vouw speelt een rol. Soms zit de vouw net niet op de juiste plaats. Bij andere oren ontbreekt de gewenste vouw vrijwel volledig. Daarom vind ik het belangrijk om niet zomaar een standaardmethode op iedere pup toe te passen. Je moet eerst begrijpen waarom het oor staat zoals het staat.

Wat als slechts één oor omhoog staat?

Dat komt regelmatig voor. Sommige pups hebben twee oren die precies hetzelfde vallen, terwijl bij andere pups één oor prachtig als rozenoor ligt en het andere rechtop staat. Dat kan er behoorlijk vreemd uitzien, zeker wanneer één oor volledig omhoog staat. Mijn advies is: toch om beide oren plakken!

Heeft vitamine C invloed op de stand van de oren?

Een ander onderwerp waarover binnen de fokkerij regelmatig wordt gesproken, is het geven van vitamine C tijdens het plakken van oren. Visserslatijn! De gedachte hierachter is dat vitamine C een belangrijke rol speelt bij de vorming van collageen, een belangrijk bestanddeel van bindweefsel en kraakbeen. Dat klopt.

Maar de vraag is natuurlijk of extra vitamine C er ook daadwerkelijk voor zorgt dat een oor beter als rozenoor gaat vallen. En daar is geen overtuigend wetenschappelijk bewijs voor.

Ik ken de verhalen over vitamine C-capsules en vloeibare vitamine C in combinatie met het plakken van oren, maar ik zou niet durven beweren dat dit een aantoonbaar positief effect heeft op de uiteindelijke oorstand.

Is het erg wanneer de oren uiteindelijk rechtop blijven staan?

Nee, zeker niet wanneer we het hebben over de gezondheid en het functioneren van de hond. Een American Staffordshire Terrier met rechtopstaande oren is niet minder gezond, minder intelligent of minder geschikt als gezinshond. Voor de tentoonstellingswereld ligt dat natuurlijk wat genuanceerder. Daar wordt een hond beoordeeld aan de hand van de officiële rasstandaard en de oren maken onderdeel uit van het totale beeld.

Maar de American Staffordshire Terrier is natuurlijk veel meer dan alleen een stel oren. Het karakter, de bouw, de beweging, de gezondheid en de overige algemene rastypische eigenschappen zijn minstens zo belangrijk.

Hulp nodig bij het plakken van de oren van je Amstaff?

Ik kan me goed voorstellen dat eigenaren soms niet weten wat ze met de oren van hun pup moeten doen. Moet je beginnen met plakken? Is het al te laat? Welke manier van plakken is het meest geschikt? En heeft plakken bij jouw hond eigenlijk nog wel zin? Dat zijn allemaal begrijpelijke vragen.

Mocht je foto’s, video’s of aanvullende informatie willen ontvangen over het plakken van oren, dan stuur ik die met alle plezier toe. Wanneer ik iemand met mijn jarenlange ervaring een stukje verder kan helpen, doe ik dat graag.

Aaaah, bijna vergeten……. En misschien wel het allerbelangrijkste van allemaal: welke tape gebruiken wij? Heel simpel. Wij gebruiken de standaard Leukoplast, 1,25 centimeter breed, op een rolletje van 5 meter. Het bekende rood-witte rolletje. Geen B-merk, geen huismerk. Gewoon de standaard Leukoplast!

Gebruik ook geen speciale tape voor de gevoelige huid of wat dan ook. Mijn ervaring daarmee is dat je de oren netjes plakt en de tape er dan tien minuten later alweer vanaf valt. Daar heb je natuurlijk helemaal niets aan.

Wij gebruiken al jarenlang de gewone Leukoplast en zijn daar bijzonder tevreden over.

Dus wat mij betreft: de standaard Leukoplast, die plakt het best en houdt het langst!

Tot slot

En vergeet vooral niet dat een American Staffordshire Terrier veel meer is dan zijn oren. Een gezonde, evenwichtige hond met een goed karakter blijft uiteindelijk het allerbelangrijkste.